მდინარე და მწვანე ხეობა მთების პანორამის ფონზე — NNLE — Georgia 2050

პროექტი · საქართველო 2050

TODUA — 2050

ნარჩენიდან — ენერგიამდე, ახალ მასალებამდე და ექსპორტამდე.

ცირკულარული ეკონომიკის ინფრასტრუქტურის, ნარჩენების გადამუშავების, მწვანე ენერგეტიკის, DeepTech-ინოვაციებისა და მოდულური გადამამუშავებელი კომპლექსების საექსპორტო წარმოების სტრატეგიული პროგრამა.

პროექტის შესახებTODUA — 2050
490 ათასიტონა მუნიციპალური ნარჩენი წელიწადში
49 ათასიტონა საბურავი წელიწადში
60–70%ნარჩენების განთავსების შემცირება
500–1000სამუშაო ადგილი
200–320 ათასიტონით ნაკლები CO₂ წელიწადში

სამიზნე მაჩვენებლები მოცემულია პროექტის კონცეფციის მიხედვით.

პროექტის არსი

ნარჩენი — ახალი ეკონომიკის რესურსი

ერთიანი ეკოსისტემა, რომელიც ქმნის დამატებით ღირებულებას, ზრდის ეფექტიანობას და აჩენს ახალ სამუშაო ადგილებს.

NNLE ახორციელებს TODUA-2050-ს იმისთვის, რომ ნარჩენი უბრალოდ აღარ გადაიყაროს და სამრეწველო სისტემის ნაწილად იქცეს. 2050 წლისთვის დაგეგმილია მრავალფუნქციური ცირკულარული ეკონომიკის სისტემისა და DeepTech-ტექნოლოგიების საექსპორტო ცენტრის შექმნა — საქართველოს მდგრადი ეკონომიკური ზრდისა და კლიმატური ნეიტრალობის მხარდასაჭერად.

01

ნარჩენები

მუნიციპალური ნარჩენები და მოხმარებიდან ამოღებული საბურავები

02

გადამუშავება

დახარისხება, პიროლიზი და ბიოგაზის წარმოება

03

ენერგია და მასალები

ელექტროენერგია, სითბო და სამრეწველო ნედლეული

04

წარმოება და ექსპორტი

ადგილობრივი აღჭურვილობა და ტექნოლოგიების საერთაშორისო ბაზრები

სტრატეგიული გეგმა მოიცავს ნარჩენების გადამუშავების 7 რეგიონულ კვანძს, ინდუსტრიულ პარკებს, აღჭურვილობის წარმოების ლოკალიზაციასა და ექსპორტის განვითარებას.

პროგრამა აერთიანებს ნარჩენების გადამუშავებას, ენერგიის წარმოებას, ტექნოლოგიების ექსპორტს, „Made in Georgia“ აღჭურვილობას, DeepTech-ინოვაციებს, საჯარო და კერძო სექტორების პარტნიორობასა და საერთაშორისო საპატენტო დაცვას.

პრობლემა და გადაწყვეტაTODUA — 2050

გამოწვევა და შესაძლებლობა

პრობლემიდან — სამრეწველო შესაძლებლობამდე

პროექტის კონცეფცია გარემოსდაცვით გამოწვევებს ენერგიის, მასალებისა და ახალი წარმოებების წყაროდ განიხილავს.

არსებული გამოწვევები

80%

მუნიციპალური მყარი ნარჩენების განთავსება პოლიგონებზე — კონცეფციაში მითითებული მაჩვენებელი.

  • საბურავების 100% — ეკოლოგიურად სახიფათო ნარჩენი.
  • გადამუშავების ინფრასტრუქტურის ნაკლებობა.
  • CO₂-ის ემისიების ზრდა.
  • ენერგიის დეფიციტი.
  • ინდუსტრიული პარკების ნაკლებობა.

განვითარების შესაძლებლობები

  • გადამუშავების სტრატეგიული ქსელის შექმნა.
  • ენერგიისა და ახალი მასალების წარმოება.
  • სამრეწველო სექტორის განვითარება.
  • ტექნიკური ნახშირბადისა და პიროლიზის ზეთის ექსპორტი.
  • საერთაშორისო ინვესტიციების მოზიდვა.
როგორ მუშაობს სისტემაTODUA — 2050

რეგიონული ინფრასტრუქტურა

7 კვანძი. ერთი დაკავშირებული სისტემა.

თითოეული რეგიონული კვანძი აერთიანებს გადამუშავებას, ენერგეტიკას, წარმოებასა და ციფრულ მონიტორინგს.

TODUA-2050-ის რეგიონული ქსელი

ერთიანი დაგეგმვა · ნაკადების კოორდინაცია · MRV

7
  • თბილისი
  • ქუთაისი
  • რუსთავი
  • ზუგდიდი
  • გორი
  • თელავი
  • საგარეჯო

სქემა აჩვენებს დაგეგმილ კვანძებს და არა მათ გეოგრაფიულ მდებარეობას ან მშენებლობის მიმდინარე სტატუსს.

ერთი კვანძის შემადგენლობა

  • მუნიციპალური ნარჩენების დახარისხება70 ათასი ტონა წელიწადში
  • საბურავების Batch-პიროლიზი7 ათასი ტონა წელიწადში
  • RDF-ენერგეტიკული ცენტრინარჩენებისგან მიღებული საწვავი
  • ბიოგაზის მოდულიორგანული ფრაქციის გამოყენება
  • ინდუსტრიული პარკიწარმოება და ლოგისტიკა
  • MRV-პლატფორმაგაზომვა, ანგარიშგება და გადამოწმება

მუნიციპალური ნარჩენების გზა

დახარისხება → პლასტიკის, ქაღალდის, მინისა და ლითონის გადამუშავება.

ორგანული ნაწილი → ბიოგაზი. დარჩენილი ფრაქცია → RDF.

საბურავების გზა

Batch-პიროლიზი → ზეთი, აირი, ტექნიკური ნახშირბადი და ლითონი.

საწარმოო პროგრამაTODUA — 2050

საწარმოო პროგრამა

თითოეული ნაკადის კონკრეტული დანიშნულება

მუნიციპალური ნარჩენებისა და საბურავების გადამუშავება დაკავშირებულია ენერგიის წარმოებასა და ინდუსტრიულ ცენტრებთან.

მუნიციპალური მყარი ნარჩენები

70 ათასი

ტონა წელიწადში — ერთ კვანძზე

ორგანული ნაწილი → ბიოგაზი / კომპოსტი30–40%
პლასტიკი → გრანულები10–12%
ქაღალდი7–9%
მინა4–5%
ლითონი2–3%
დარჩენილი ფრაქცია → RDF25–30%

RDF-ის გამომუშავება: 14–18 ათასი ტონა წელიწადში. ფრაქციები მოცემულია დიაპაზონებით და არა ერთიანი ფიქსირებული შემადგენლობით.

მოხმარებიდან ამოღებული საბურავები

7 ათასი

ტონა წელიწადში — ერთ კვანძზე

Batch-პიროლიზი · 3–4 რეაქტორი

პიროლიზის ზეთი2 800–3 200 ტონა
აირი700–900 ტონა
ტექნიკური ნახშირბადი2 100–2 450 ტონა
ლითონი700–850 ტონა
4.2–6.2 მგვტ

ელექტრული სიმძლავრე

8–12 მგვტ

სითბო / ორთქლი

3–7 ჰა

სათბურები ინდუსტრიულ ცენტრებში

ინდუსტრიული ცენტრები და საწარმოო მიმართულებები

ინდუსტრიული ცენტრების მიმართულებები

  • სათბურები — 3–7 ჰა.
  • საშრობი საწარმოები.
  • პლასტიკის გადამუშავება.
  • რეზინის ნაწარმის წარმოება.
  • ლოგისტიკური ცენტრები.
ტექნოლოგიური საფუძველიTODUA — 2050

ინოვაციების ბირთვი

R&D-ცენტრიდან — სამუშაო ტექნოლოგიამდე

R&D-ცენტრი პროექტის ტექნოლოგიურ დამოუკიდებლობასა და DeepTech-პლატფორმის განვითარებას ემსახურება.

NNLE-ის R&D-ცენტრი ახორციელებს სამეცნიერო კვლევებსა და საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოებს, ქმნის პროტოტიპებს, ამოწმებს ტექნოლოგიებს, ნერგავს DeepTech-გადაწყვეტილებებს, ამუშავებს ნარჩენების გადამუშავების სამრეწველო ტექნოლოგიებს და ქმნის ახალ პროდუქტებსა და მასალებს.

01

კვლევა

სამეცნიერო და საინჟინრო ამოცანები

02

პროტოტიპი

საცდელი ნიმუშები და ტესტირება

03

საპილოტე დანერგვა

ტექნოლოგიის შემოწმება პრაქტიკაში

04

წარმოება

ლოკალიზაცია და მასშტაბირება

CleanTech

  • გარემოზე ზემოქმედების შემცირება.
  • ენერგოეფექტიანობის ზრდა.
  • ეკონომიკურად მომგებიანი მწვანე მოდელების შექმნა.
  • ახალი მასალების შემუშავება.
  • ნარჩენების სამრეწველო ნედლეულად გარდაქმნა.

ClimateTech

  • ეკონომიკის დეკარბონიზაცია.
  • CO₂-ის ემისიების შემცირება.
  • დაბალნახშირბადიანი ენერგიის წარმოება.
  • კლიმატგამძლე ინფრასტრუქტურის შექმნა.
  • კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციის ტექნოლოგიების შემუშავება.
R&D, CleanTech და ClimateTech — კვლევის პროგრამა

R&D-ცენტრისა და ექსპერიმენტული საამქროს ამოცანები

დახურული ციკლის ეკოლოგიურად სუფთა ენერგეტიკული კომპლექსების დაპროექტება და შექმნა, იმპორტის ჩანაცვლება და წარმოება „Made in Georgia“-ს ფარგლებში.

ადგილობრივი აწყობა და საპილოტე კომპლექსები

მსხვილკვანძოვანი აწყობა (SKD) — „შემუშავებულია და დამზადებულია საქართველოში“ — იმპორტირებული და ქართული კვანძებისა და მასალების გამოყენებით, იმპორტის ჩანაცვლების მიზნით.

კვლევა, დაპროექტება და განახლებადი ენერგიის წყაროებზე დაფუძნებული, დახურული ციკლის ეკოლოგიურად სუფთა ენერგეტიკული კომპლექსების საპილოტე ნიმუშების შექმნა მოიცავს ადამიანის საქმიანობის შედეგად წარმოქმნილი მუნიციპალური მყარი ნარჩენებისა და მოხმარებიდან ამოღებული საავტომობილო თუ სხვა საბურავების ენერგეტიკულ გადამუშავებას (ELTs — End-of-life tires).

კომპლექსები ნარჩენებს მხოლოდ არ აუვნებლებს — ისინი ქმნის სუფთა, მდგრად ეკოსისტემას, რომელშიც ნარჩენი გარემოსდაცვითი პრობლემიდან თბური და ელექტრული ენერგიის მისაღებ რესურსად იქცევა.

გადამუშავება და პოლიგონების რეკულტივაცია

საქართველოში მუნიციპალური მყარი ნარჩენების უტილიზაციისა და პოლიგონებისა თუ ნაგავსაყრელების რეკულტივაციისთვის ეკოლოგიურად სუფთა გადამამუშავებელი კომპლექსებისა და აღჭურვილობის დაპროექტება, კვლევა და საცდელი / ექსპერიმენტული ნიმუშების შექმნა.

გრაფენზე დაფუძნებული სორბციული გადაწყვეტილებები

თერმულად გაფართოებული გრაფენული სორბენტის საფუძველზე შექმნილი სორბციული მასალების გამოყენებით ინოვაციური კომპლექსური გადაწყვეტილებების კვლევა და დაპროექტება. „შემუშავებულია და დამზადებულია საქართველოში“ პრინციპით ისინი ერთიანდება დახურულ, ეკოლოგიურად სუფთა ციკლებში:

  • ბუნებრივი, სამრეწველო, კომუნალური და სასოფლო-სამეურნეო წყლების გაწმენდა.
  • ნავთობშლამებისა და ნავთობგადამუშავების სხვა ნარჩენების ღრმა გადამუშავება.
  • სამრეწველო კვამლისა და აირადი ემისიების გაწმენდა.
  • ავტოტრანსპორტის გამონაბოლქვი აირების გაწმენდა.

ახალი ტექნოლოგიები და ნახშირბადოვანი ნანომასალები

მწვანე ტექნოლოგიებისა და საწარმოო პროცესების საცდელი / ექსპერიმენტული ნიმუშების დაპროექტება და შექმნა: ინოვაციური კლიმატნეიტრალური დახურული ციკლის კომპლექსები და სხვა ეკოლოგიურად სუფთა, ეკონომიკურად მომგებიანი ტექნოლოგიები საქართველოში გარემოს დაცვის ამოცანების გადასაჭრელად.

პროდუქციის საცდელი / ექსპერიმენტული ნიმუშების დაპროექტება და შექმნა ფუნქციური ნახშირბადოვანი ნანომასალების სინთეზის საფუძველზე: თერმულად გაფართოებული გრაფენული სორბენტი, ერთატომიანი / მცირეფენიანი გრაფენი და გრაფენული მემბრანები.

კონცეფციის მიხედვით, იმპორტის ჩანაცვლებამ აღჭურვილობის ღირებულება 25–40%-ით უნდა შეამციროს.

წარმოება საქართველოში

ადგილობრივი კომპეტენცია. საერთაშორისო ხარისხი.

იმპორტის ჩანაცვლება, ტექნოლოგიების ლოკალიზაცია და „Made in Georgia“ — ერთი საწარმოო მიმართულება.

მოდულური წარმოების სრული ციკლი

საწარმოო ბაზას ქმნის TODUA-2050-ის ინდუსტრიული ცენტრები, R&D-ცენტრი, ადგილობრივი მანქანათმშენებელი საწარმოები და ასაწყობი ხაზები.

იგეგმება ჩინეთიდან, თურქეთიდან, ევროპიდან და სამხრეთ კორეიდან იმპორტირებული აღჭურვილობის ჩანაცვლება.

იმპორტის ჩანაცვლების ეფექტი

25–40%

აღჭურვილობის ღირებულების დაგეგმილი შემცირება.

  • 300–500 სამუშაო ადგილი წარმოების ლოკალიზაციის მიმართულებით.
  • სამრეწველო წარმოების ზრდა.
  • ტექნოლოგიური დამოუკიდებლობის გაძლიერება.
  • საექსპორტო სექტორის ფორმირება.
Made in GeorgiaSKD / CKDISO 9001ISO 14001ISO 45001CEEAC
ლოკალიზაცია, სერტიფიცირება და ხარისხის სტანდარტები

„Made in Georgia“-ს როლი პროექტში

პროექტის დოკუმენტში „Made in Georgia“ წარმოდგენილია სახელმწიფო ინსტრუმენტად, რომელიც ადასტურებს საქართველოში წარმოებას, ლოკალიზაციის განსაზღვრულ დონესა და ხარისხის სტანდარტებთან შესაბამისობას. იგი უკავშირდება სახელმწიფო სტიმულებს, საექსპორტო შეღავათებსა და ეროვნულ ინდუსტრიულ პროგრამებში მონაწილეობას.

TODUA-2050-ისთვის სერტიფიკატის მიღება სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია:

  • სახელმწიფო სუბსიდიებზე წვდომა.
  • საგადასახადო ტვირთის შემცირების შესაძლებლობა.
  • აღჭურვილობის საექსპორტო მიმზიდველობის ზრდა.
  • საერთაშორისო ტენდერებში ადგილობრივი მწარმოებლის სტატუსით მონაწილეობა.
  • იმპორტის ჩანაცვლების პროგრამაში პოზიციონირების გაძლიერება.

პროგრამის სახელმწიფო მიზნები

  • სამრეწველო წარმოების განვითარება.
  • ტექნოლოგიების ლოკალიზაციის წახალისება.
  • სამუშაო ადგილების შექმნა.
  • ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალის ზრდა.
  • მწვანე ტექნოლოგიებისა და WTE-პროექტების მხარდაჭერა.
  • აღჭურვილობის იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირება.

დოკუმენტში გათვალისწინებული სერტიფიკატები

  • Made in Georgia — ლოკალიზაცია 40–60%.
  • ISO 9001 — ხარისხის მართვა.
  • ISO 14001 — გარემოსდაცვითი მართვა.
  • ISO 45001 — შრომის ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება.
  • CE.
  • EAC.

სერტიფიცირების მოსალოდნელი უპირატესობებია სუბსიდიებზე წვდომა, ტენდერებში მონაწილეობა, დამკვეთების ნდობა და განვითარებულ ბაზრებზე ექსპორტი.

ტექნოლოგიის დაცვა

კვლევის შედეგიდან — დაცულ ინტელექტუალურ აქტივამდე

პატენტები, კომერციული საიდუმლოება და ლიცენზირება ქმნის ტექნოლოგიების დაცვისა და საერთაშორისო გამოყენების საფუძველს.

SakpatentiPCTEPOWIPOMRV
პატენტები და ინტელექტუალური საკუთრების დაცვა

პროექტის დოკუმენტში ინტელექტუალური საკუთრების დაცვის მთავარ ნორმატიულ აქტად დასახელებულია საქართველოს 1999 წლის 22 ივნისის კანონი №2112-IIS „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“.

NNLE გეგმავს Sakpatenti-ში, საქართველოში, საპატენტო განაცხადის წარსადგენად დოკუმენტაციის სრული პაკეტის მომზადებას. განაცხადები უნდა შეესაბამებოდეს ეროვნული ექსპერტიზის მოთხოვნებსა და საერთაშორისო სტანდარტებს — PCT / EPO.

დოკუმენტში მითითებული სამართლებრივი ჩარჩო

  • საქართველოს კანონი გამოგონებებისა და სასარგებლო მოდელების შესახებ.
  • კანონი სასაქონლო ნიშნების შესახებ.
  • კანონი საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ.
  • WIPO, PCT და პარიზის კონვენცია.
  • ევროპული პატენტის მოქმედების გავრცელება საქართველოში — EPO.

საპატენტო პორტფელის მიმართულებები

  • ტექნოლოგიური პროცესები.
  • აღჭურვილობა.
  • ქიმიური შემადგენლობები.
  • MRV-ალგორითმები.
  • DeepTech-გადაწყვეტილებები.

დაპატენტების ეტაპები

  1. საპატენტო გარემოს ანალიზი.
  2. გამოგონების ფორმულის ჩამოყალიბება.
  3. განაცხადის შეტანა Sakpatenti-ში.
  4. საერთაშორისო დაცვა PCT-ის მეშვეობით.
  5. ევროპული პატენტის ვალიდაცია.
  6. პორტფელის მართვა და წლიური საფასურების გადახდა.

კომერციული საიდუმლოების დაცვა

  • MRV-ალგორითმები.
  • რეცეპტურები.
  • ტექნოლოგიური რეჟიმები.
  • საინჟინრო გადაწყვეტილებები.

ლიცენზირების მოდელები

  • ექსკლუზიური ლიცენზიები.
  • რეგიონული ლიცენზიები.
  • დარგობრივი ლიცენზიები.
  • ფრანჩაიზინგი.
ეკონომიკა და შედეგიTODUA — 2050

ეკონომიკა და შედეგი

ღირებულება რამდენიმე მიმართულებით იქმნება

შემოსავლების მრავალფეროვანი წყაროები, რეგიონული წარმოება და გაზომვადი გარემოსდაცვითი ეფექტი.

ენერგია და აღდგენილი მასალები

ელექტროენერგია, სითბო, ორთქლი, პიროლიზის ზეთი, ტექნიკური ნახშირბადი, ლითონი და ნარჩენების მიღების საფასური ქმნის ფინანსური მოდელის შემოსავლების ნაწილს.

კაპიტალის მოზიდვა

სახელმწიფო პროგრამები, საერთაშორისო ფონდები და კერძო ინვესტორები ერთიანდება PPP-მოდელში. საინვესტიციო და საოპერაციო როლები პარტნიორებს შორის ნაწილდება.

200–320 ათასი ტ

CO₂-ის წლიური შემცირება

60–70%

პოლიგონებზე განთავსების შემცირება

100%

საბურავების გადამუშავების სამიზნე

ფინანსური მოდელი და სოციალურ-ეკონომიკური ეფექტი

შემოსავლების წყაროები

  • ელექტროენერგიის გაყიდვა.
  • სითბოსა და ორთქლის გაყიდვა.
  • პიროლიზის ზეთის გაყიდვა.
  • ტექნიკური ნახშირბადის გაყიდვა.
  • ლითონის გაყიდვა.
  • ნარჩენების მიღების საფასური — Gate fee.

საინვესტიციო წყაროები

  • სახელმწიფო პროგრამები.
  • საერთაშორისო ფონდები.
  • კერძო ინვესტორები.
  • საჯარო და კერძო სექტორების პარტნიორობის მოდელი — PPP.

სოციალურ-ეკონომიკური ეფექტი

  • 800–1100 სამუშაო ადგილი — დოკუმენტის სოციალურ-ეკონომიკურ ნაწილში მითითებული შეფასება.
  • რეგიონული ეკონომიკის ზრდა.
  • მრეწველობის განვითარება.
  • ენერგომომარაგების გაუმჯობესება.
  • ნარჩენების პოლიგონებზე განთავსების ხარჯების შემცირება.

გარემოსდაცვითი შედეგები

  • CO₂-ის ემისიების შემცირება წელიწადში 200–320 ათასი ტონით.
  • საბურავების გადამუშავება — 100%.
  • მუნიციპალური მყარი ნარჩენების პოლიგონებზე განთავსების შემცირება — 60–70%.

დოკუმენტის ძირითად მაჩვენებლებში დასაქმების შეფასებაა 500–1000, სოციალურ-ეკონომიკურ ნაწილში — 800–1100, ხოლო ლოკალიზაციის ნაწილში — 300–500 სამუშაო ადგილი. ეს განსხვავებული შეფასებები ცალკეა შენარჩუნებული და არ ჯამდება.

ეროვნულ მიზნებთან კავშირი

მწვანე განვითარება — 2050 წლის ჰორიზონტით

TODUA-2050-ის კონცეფცია უკავშირდება კლიმატურ ნეიტრალობას, ცირკულარულ ეკონომიკასა და ქვეყნის ტექნოლოგიურ მოდერნიზაციას.

კლიმატი და ენერგია

დაბალნახშირბადიანი ენერგეტიკა, ენერგოეფექტიანობა და CO₂-ის შემცირება.

წარმოება და რეგიონები

ლოკალიზაცია, ინდუსტრიული პარკები, ახალი სამუშაო ადგილები და რეგიონული ინფრასტრუქტურა.

საერთაშორისო ინტეგრაცია

ევროპული სტანდარტები, კლიმატური ინიციატივები და პარტნიორული პროგრამები.

სახელმწიფო პროგრამებთან და სტრატეგიებთან კავშირი

საქართველოში მწვანე განვითარების კომპლექსური, მეცნიერულად დასაბუთებული და საერთაშორისო მხარდაჭერის მქონე სტრატეგიის საკვანძო დოკუმენტებად კონცეფცია ასახელებს Lt-LEDS 2050-ს, NDC-ს, კლიმატის სტრატეგიას 2030, გზამკვლევს 2024 და CCDR 2025-ს. ისინი კლიმატნეიტრალურ ეკონომიკაზე გადასვლის ერთიან ჩარჩოდ არის წარმოდგენილი.

2050 წლამდე დასახული მიმართულებები

  • ნახშირბადული ნეიტრალობის მიღწევა.
  • ენერგეტიკის, ტრანსპორტისა და მრეწველობის მოდერნიზაცია.
  • ცირკულარული ეკონომიკის დანერგვა.
  • მდგრადი სოფლის მეურნეობის უზრუნველყოფა.
  • ეკოლოგიური ქალაქების შექმნა.
  • ევროპული სტანდარტებისა და ტექნოლოგიების ინტეგრაცია.

კონცეფციაში ჩამოთვლილი ძირითადი პროგრამები

  • კლიმატნეიტრალური საქართველო 2050.
  • მწვანე გარდაქმნის გზამკვლევი 2050.
  • ცირკულარული ეკონომიკის სტრატეგია 2050.
  • განახლებადი ენერგიის გენერალური გეგმა 2050.
  • მწვანე მრეწველობის მოდერნიზაციის პროგრამა 2050.
  • ქალაქების მწვანე განვითარების სტრატეგია 2050.
  • სოფლის მეურნეობის მდგრადობის გეგმა 2050.

სახელმწიფო ინიციატივებთან კავშირი

პროექტის დოკუმენტი TODUA-2050-ს ქვემოთ ჩამოთვლილ სახელმწიფო ინიციატივებთან თავსებადად განიხილავს და მათ ფარგლებში შემდეგ მხარდაჭერის მექანიზმებს აღწერს:

Enterprise Georgia — ინდუსტრიული განვითარების პროგრამა

  • გრანტები CAPEX-ის 30%-მდე.
  • აღჭურვილობის სუბსიდირება.
  • შეღავათიანი სესხები წლიური 3–6%-ით.
  • SKD / CKD-წარმოების ლოკალიზაციის მხარდაჭერა.
  • „Made in Georgia“-ს სერტიფიცირება.
  • საწარმოო ხაზების მოდერნიზაციის დაფინანსება.

ნარჩენების მართვის სტრატეგია 2020–2030

  • WTE-ტექნოლოგიების დანერგვა.
  • დახარისხების რეგიონული ცენტრების განვითარება.
  • პიროლიზის მოდულების მუნიციპალურ სისტემებში ინტეგრაცია.
  • ნარჩენების გადამუშავების განვითარება.
  • მრეწველობის ნახშირბადული კვალის შემცირება.
  • ქვანახშირისა და მაზუთის ალტერნატიული საწვავით ჩანაცვლების პროექტების მხარდაჭერა.
  • გადამუშავების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა.
  • დახარისხებისა და უტილიზაციის რეგიონული ცენტრების შექმნა.
  • საბურავებისა და რეზინის გადამუშავების ინფრასტრუქტურის განვითარება.

მწვანე ეკონომიკა საქართველოში 2030 / NDC

  • მწვანე ტექნოლოგიების დაფინანსება.
  • CO₂-ის შემცირების პროექტების მხარდაჭერა.
  • აირების გაწმენდის სისტემების სუბსიდირება.
  • დაბალნახშირბადიან ენერგეტიკაზე გადასვლა.
  • გაზიფიკაციისა და პიროლიზის ტექნოლოგიების დანერგვა.
  • ნახშირწყალბადოვანი საწვავის ჩანაცვლების პროექტების მხარდაჭერა.

ენერგეტიკისა და კლიმატის ეროვნული გეგმა — NECP

  • WTE-სიმძლავრეების განვითარების წახალისება.
  • საწვავის ალტერნატიული სახეობების მხარდაჭერა.
  • 2050 წლამდე ენერგეტიკულ სტრატეგიაში ინტეგრაცია.

ინდუსტრიული პარკების პროგრამა

  • მიწის შეღავათიანი იჯარა.
  • ინფრასტრუქტურასთან მიერთება.
  • ინდუსტრიული კლასტერების შექმნა.

ეკონომიკის სამინისტროს სამრეწველო განვითარების პროგრამა

  • ინდუსტრიული პარკების შექმნა.
  • R&D-ცენტრების მხარდაჭერა.
  • საექსპორტო წარმოებების განვითარება.
  • საერთაშორისო ინვესტიციების მოზიდვა.

NDC კლიმატური სტრატეგია — UNFCCC

  • საერთაშორისო კლიმატურ ფონდებზე წვდომა.
  • CO₂-ის შემამცირებელი ტექნოლოგიების მხარდაჭერა.
  • ეროვნულ კლიმატურ მიზნებთან ინტეგრაცია.

„შემუშავებულია და წარმოებულია საქართველოში“

  • „Made in Georgia“-ს სერტიფიცირება.
  • SKD და CKD-წარმოების ლოკალიზაციის მხარდაჭერა.
  • საექსპორტო წარმოებების წახალისება.
  • ტექნოლოგიური კლასტერების განვითარება.

კონცეფციის მიხედვით, ეს პროგრამები ქმნის TODUA-2050-ის განხორციელებისთვის ხელსაყრელ სახელმწიფო გარემოს.

მწვანე პროგრამებში ინტეგრაცია

  • ქვეყანაში უკვე მოქმედ საერთაშორისო კლიმატურ ინიციატივებში მონაწილეობა.
  • მწვანე ზრდისა და განახლებადი ენერგიის სახელმწიფო პროგრამებთან დაკავშირება.
  • თანამშრომლობა ორგანიზაციებთან, რომლებიც საქართველოში ახორციელებენ პროექტებს და უცხოური გრანტების გამოყენებაზე მთავრობის ნებართვას იღებენ.

საერთაშორისო მიმართულება

საქართველოდან — საერთაშორისო ბაზრებამდე

მოდულური კომპლექსები, ტექნოლოგიის ადაპტაცია და პარტნიორული მხარდაჭერა ქმნის საექსპორტო პროგრამის საფუძველს.

აფრიკა

კენია, ტანზანია, განა, ნიგერია, რუანდა, სენეგალი.

სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია

ინდონეზია, ვიეტნამი, ფილიპინები, კამბოჯა, ლაოსი.

სხვა რეგიონები

ყაზახეთი, უზბეკეთი, აზერბაიჯანი, საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, იორდანია.

პროექტის კონცეფციაში განსაზღვრული საექსპორტო მიმართულებები.

ექსპორტის მოდელი და საერთაშორისო თანამშრომლობა

სტრატეგიული მიზანი და საწარმოო ბაზა

მოდულური ნარჩენების გადამამუშავებელი კომპლექსების წარმოების სრული ციკლის შექმნა. საწარმოო ბაზა აერთიანებს TODUA-2050-ის ინდუსტრიულ ცენტრებს, R&D-ცენტრს, ადგილობრივ მანქანათმშენებელ საწარმოებსა და ასაწყობ ხაზებს.

იმპორტის ჩანაცვლება

კონცეფცია ითვალისწინებს ჩინეთიდან, თურქეთიდან, ევროპიდან და სამხრეთ კორეიდან აღჭურვილობის იმპორტის ჩანაცვლებას. მოსალოდნელი ეფექტია ღირებულების 25–40%-ით შემცირება, 300–500 სამუშაო ადგილის შექმნა, სამრეწველო წარმოების ზრდა, ტექნოლოგიური დამოუკიდებლობა და საექსპორტო სექტორის ფორმირება.

მოთხოვნის განმაპირობებელი ფაქტორები

  • ქალაქების სწრაფი ზრდა.
  • გადამუშავების ინფრასტრუქტურის ნაკლებობა.
  • ნარჩენების დიდი მოცულობა.
  • ხელმისაწვდომი WTE-გადაწყვეტილებების საჭიროება.
  • დაბალი CAPEX-ის მქონე მოდულური კომპლექსების მიმართ ინტერესი.

R&D-ცენტრის როლი ექსპორტში

  • საექსპორტო მოდულების შემუშავება.
  • ტექნოლოგიების ადგილობრივ პირობებთან ადაპტაცია.
  • პროტოტიპების შექმნა.
  • აღჭურვილობის ტესტირება.
  • საპატენტო დაცვა.
  • საერთაშორისო პროექტების მხარდაჭერა.

შემოსავლები და ეკონომიკური წვლილი

საექსპორტო შემოსავლები მოიცავს აღჭურვილობის გაყიდვას, მომსახურების კონტრაქტებსა და ლიცენზირებას. საქართველოსთვის ეს უკავშირდება სამრეწველო წარმოებისა და ექსპორტის ზრდას, ახალი სამუშაო ადგილების შექმნასა და საერთაშორისო პოზიციების გაძლიერებას.

2050 წლის სტრატეგიული ხედვა

  • საქართველოში მსოფლიო დონის WTE-აღჭურვილობის წარმოების ცენტრის შექმნა.
  • DeepTech-ტექნოლოგიების საექსპორტო ჰაბის განვითარება.
  • ClimateTech-ინოვაციების პლატფორმის შექმნა.
  • საერთაშორისო პარტნიორთა ქსელის ჩამოყალიბება.
  • Smart Grid-თან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები.
  • ინოვაციური გადაწყვეტილებების გაფართოება და მწვანე ტექნოლოგიების ექსპორტი.
განხორციელების გეგმაTODUA — 2050

განხორციელების გეგმა

ეტაპობრივად — ერთიან სისტემამდე

2026–2030 წლების გეგმა ქმნის საფუძველს TODUA-2050-ის შემდგომი მასშტაბირებისთვის.

  1. 2026

    მომზადება

    სახელმწიფო პროცედურები, დაფინანსების სტრუქტურა, ქსელის დაგეგმვა და ინფრასტრუქტურა.

  2. 2027

    პირველი ობიექტები

    თბილისში, ქუთაისსა და რუსთავში სამი კვანძის მშენებლობის დაწყება.

  3. 2028

    გაშვება და გაფართოება

    პირველი სამი კვანძის ამოქმედება და კიდევ ოთხის მშენებლობა.

  4. 2029

    ერთიანი ქსელი

    დარჩენილი კვანძების გაშვება, სტაბილიზაცია და ექსპორტის გაფართოება.

  5. 2030

    სრული ექსპლუატაცია

    მშენებლობის დასრულება და 2050 წლის გრძელვადიან პროგრამაზე გადასვლა.

განხორციელების ეტაპები და მოსალოდნელი შედეგები

2026 — მომზადება

სახელმწიფო პროცედურები

  • TODUA-2050-ის დამტკიცება.
  • კლიმატნეიტრალური საქართველო 2050-ის პროგრამაში ჩართვა.
  • გარემოსდაცვითი დასკვნების მიღება.
  • უწყებათაშორისი ჯგუფის შექმნა.

დაფინანსება

  • PPP-ის სტრუქტურირება.
  • საინვესტიციო მემორანდუმი.
  • მოლაპარაკებები EBRD-სთან, KfW-სთან, ADB-სთან, UNDP-სა და EU-სთან.
  • DeepTech-ინოვაციების ფონდი.

დაპროექტება

  • ქსელის გენერალური გეგმა.
  • ნაკვეთების შერჩევა.
  • დახარისხების, პიროლიზისა და WTE-სისტემების დაპროექტება.
  • საწარმოო ბაზის დაპროექტება.
  • MRV-პლატფორმის არქიტექტურა.

ინფრასტრუქტურა

  • ნაკვეთების ინფრასტრუქტურასთან მიერთება.
  • მუნიციპალური ნარჩენებისა და საბურავების ლოგისტიკა.
  • ნარჩენების მართვის რეგიონული სქემები.

2027 — პირველი ობიექტები

მშენებლობა და წარმოება

თბილისში, ქუთაისსა და რუსთავში 3 კვანძის მშენებლობის დაწყება.

  • დახარისხების ხაზების წარმოება.
  • Batch-რეაქტორების წარმოება.
  • TODUA-ს მოდულური კომპლექსები.
  • კონტეინერული WTE-მოდულები.

ციფრული აღრიცხვა და კადრები

MRV-პლატფორმა — ნარჩენების, CO₂-ისა და ლოგისტიკის აღრიცხვა.

პერსონალის მომზადება: ოპერატორები, ინჟინრები და DeepTech-სპეციალისტები.

2028 — გაშვება და გაფართოება

პირველი 3 კვანძის გაშვება: დახარისხება, პიროლიზი და RDF-ენერგეტიკა.

  • ინდუსტრიული პარკები — სათბურები, გადამუშავება და ლოგისტიკა.
  • 4 ახალი კვანძის მშენებლობის დაწყება: ზუგდიდი, გორი, თელავი და საგარეჯო.
  • ეროვნული ინტეგრაცია — ნაკადების დაბალანსება, ანგარიშგება და ენერგიის გაყიდვა.
  • საექსპორტო პროგრამა — სერტიფიცირება, მოდულების მომზადება და პირველი მიწოდებები.

2029 — ერთიანი ქსელი

  • დარჩენილი 4 კვანძის გაშვება.
  • TODUA-2050-ის ერთიანი ენერგეტიკული ქსელი.
  • ინდუსტრიული პარკების მასშტაბირება.
  • ეკონომიკური სტაბილიზაცია.
  • ექსპორტის გაფართოება.

2030 — სრული ექსპლუატაცია

  • ქსელის სრული ექსპლუატაცია.
  • გარემოსდაცვითი ეფექტის მიღწევა.
  • ინდუსტრიული კლასტერების გაფართოება.
მონაწილეები და როლებიTODUA — 2050

თანამშრომლობის მოდელი

საერთო მიზანი. განსაზღვრული პასუხისმგებლობები.

PPP აერთიანებს სახელმწიფოს მხარდაჭერას, კერძო კაპიტალსა და NNLE-ის ტექნოლოგიურ ექსპერტიზას.

სახელმწიფო

მიწა, ნებართვები, პროგრამული მხარდაჭერა და კონტროლი.

NNLE

სტრატეგია, R&D, ინტელექტუალური საკუთრება და მონაწილეთა კოორდინაცია.

კერძო სექტორი

ინვესტიციები, მშენებლობა, ექსპლუატაცია და საექსპორტო წარმოება.

DBFOM · დაპროექტება → მშენებლობა → დაფინანსება → ექსპლუატაცია → მომსახურება
გჩპ-ის მოდელი, ეტაპები და პასუხისმგებლობების განაწილება

საჯარო და კერძო სექტორების პარტნიორობა TODUA-2050-ის განხორციელების საკვანძო ორგანიზაციულ-ეკონომიკური მექანიზმია. იგი აერთიანებს სახელმწიფოს, კერძო სექტორის, საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისა და NNLE-ის R&D-ცენტრის ტექნოლოგიურ ცოდნასა და რესურსებს.

მოდელი მიზნად ისახავს ინფრასტრუქტურის მშენებლობის დაჩქარებას, სახელმწიფო ბიუჯეტზე დატვირთვის შემცირებას, კერძო და საერთაშორისო ინვესტიციების მოზიდვას, პროექტის გრძელვადიან მდგრადობას, საქართველოს ტექნოლოგიურ დამოუკიდებლობასა და DeepTech-ტექნოლოგიების საექსპორტო სექტორის შექმნას.

კონცეფციაში მითითებული სამართლებრივი საფუძვლები

პროექტის დოკუმენტში პარტნიორობის სამართლებრივ ჩარჩოდ დასახელებულია:

  • საქართველოს კანონი საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ — წყაროში მითითებულია 2016 წელი.
  • კანონი სახელმწიფო ქონების შესახებ.
  • კანონი კონცესიების შესახებ.
  • კანონი ელექტროენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ.
  • კანონი ნარჩენების შესახებ.
  • კანონი ინვესტიციების მხარდაჭერის შესახებ.
  • ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დადგენილებები.
  • საერთაშორისო შეთანხმებები და სტანდარტები — EBRD, IFC, ADB.

მონაწილეთა პასუხისმგებლობები

სახელმწიფო

  • მიწის ნაკვეთები 7 რეგიონული კვანძისთვის.
  • მშენებლობის ნებართვები და გარემოსდაცვითი დასკვნები.
  • ელექტროენერგიისა და სითბოს სატარიფო გარანტიები.
  • მხარდაჭერა კლიმატნეიტრალური საქართველო 2050-ის ფარგლებში.
  • „Made in Georgia“-წარმოებისთვის შეღავათები და სუბსიდიები.
  • მართვაში მონაწილეობა სამეთვალყურეო საბჭოს მეშვეობით.
  • საერთაშორისო გრანტებსა და პროგრამებზე წვდომა.

კერძო სექტორი

  • ინვესტიციები — CAPEX 160–240 მილიონი აშშ დოლარი.
  • ობიექტების მშენებლობა.
  • TODUA-ს მოდულური კომპლექსების წარმოება.
  • ინფრასტრუქტურის ექსპლუატაცია და მომსახურება.
  • აღჭურვილობისა და ტექნოლოგიების ექსპორტი.
  • ინოვაციების დანერგვა R&D-ცენტრის მეშვეობით.

NNLE

  • პროექტის სტრატეგიული მართვა.
  • ტექნოლოგიებისა და პროტოტიპების შემუშავება.
  • საპატენტო დაცვა.
  • საერთაშორისო მოლაპარაკებები.
  • ხარისხის კონტროლი.
  • MRV-პლატფორმის მართვა.
  • PPP-ის ყველა მონაწილის კოორდინაცია.

DBFOM — პარტნიორობის მოდელი

დაპროექტება · მშენებლობა · დაფინანსება · ექსპლუატაცია · მომსახურება.

  1. დაპროექტება — კერძო სექტორი და R&D-ცენტრი.
  2. მშენებლობა — კერძო სექტორი.
  3. დაფინანსება — კერძო სექტორი, სახელმწიფო და საერთაშორისო ფონდები.
  4. ექსპლუატაცია — კერძო სექტორი.
  5. მომსახურება — კერძო სექტორი.
  6. კონტროლი და მონიტორინგი — სახელმწიფო და NNLE.

DBFOM-მოდელი გრძელვადიან მდგრადობასა და გამჭვირვალობას ემსახურება.

პარტნიორობის განხორციელების ეტაპები

ინიციაცია · 2026

  • უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფის შექმნა.
  • TODUA-2050-ის ეროვნულ პროექტად დამტკიცება.
  • კლიმატნეიტრალური საქართველო 2050-ის პროგრამაში ჩართვა.
  • მიწის ნაკვეთების შერჩევა.
  • რისკების წინასწარი შეფასება.

სტრუქტურირება · 2026–2027

  • PPP-ის სამართლებრივი მოდელის შემუშავება.
  • ფინანსური სტრუქტურის ფორმირება.
  • სახელმწიფოსა და კერძო სექტორის მონაწილეობის წილების განსაზღვრა.
  • საინვესტიციო მემორანდუმის მომზადება.
  • ჩარჩო შეთანხმების გაფორმება.

დაფინანსება · 2027

  • კერძო ინვესტორების მოზიდვა.
  • მოლაპარაკებები EBRD-სთან, KfW-სთან, ADB-სთან, UNDP-სა და EU-სთან.
  • TODUA-2050-ის ფონდის შექმნა.
  • მწვანე ობლიგაციების გამოშვება — Green Bonds.

მშენებლობა · 2027–2029

  • 7 კვანძის მშენებლობა.
  • TODUA-ს მოდულური კომპლექსების წარმოების დაწყება.
  • ინდუსტრიული პარკების შექმნა.
  • MRV-პლატფორმის დანერგვა.

ექსპლუატაცია · 2028–2030

  • ყველა კვანძის გაშვება.
  • ენერგიის წარმოება.
  • ნარჩენების გადამუშავება.
  • აღჭურვილობის ექსპორტი.
  • MRV-ანგარიშგება.

მასშტაბირება · 2030–2050

  • ქსელის გაფართოება.
  • ექსპორტი 20-ზე მეტ ქვეყანაში.
  • TODUA-2050-ის საექსპორტო ჰაბის შექმნა.
  • წყალბადის ტექნოლოგიების დანერგვა.
  • Smart Grid-ში ინტეგრაცია.
რისკების განაწილება
რისკის ტიპი სახელმწიფო კერძო სექტორი NNLE
რეგულაციური ✓ — ✓
ფინანსური ✓ ✓ —
ტექნოლოგიური — ✓ ✓
ეკოლოგიური ✓ ✓ ✓
სოციალური ✓ — ✓
საექსპორტო — ✓ ✓
ინტელექტუალური საკუთრების — ✓ ✓
ლოგისტიკური — ✓ —

უპირატესობები საქართველოსთვის

  • ინფრასტრუქტურის მშენებლობის დაჩქარება.
  • ბიუჯეტზე დატვირთვის შემცირება.
  • საერთაშორისო ინვესტიციების მოზიდვა.
  • სამუშაო ადგილების შექმნა.
  • მრეწველობის განვითარება.
  • ექსპორტის ზრდა.
  • ტექნოლოგიური დამოუკიდებლობის გაძლიერება.
  • 2050 წლამდე კლიმატური ვალდებულებების შესრულება.

უპირატესობები ინვესტორებისთვის

  • გრძელვადიანი სატარიფო გარანტიები.
  • სტაბილური შემოსავლები.
  • სახელმწიფო გარანტიები.
  • საერთაშორისო გრანტებზე წვდომა.
  • საექსპორტო პროგრამაში მონაწილეობა.
  • ინტელექტუალური საკუთრების ნაწილის ფლობა.
  • DeepTech-ინოვაციებში მონაწილეობა.

პარტნიორობის ადგილი TODUA-2050-ში

  • პროექტის განხორციელების ძირითადი მექანიზმი.
  • კაპიტალის მოზიდვის ინსტრუმენტი.
  • პროექტის მდგრადობის გარანტი.
  • საერთაშორისო თანამშრომლობის პლატფორმა.
  • ტექნოლოგიების ექსპორტის საფუძველი.

კონტროლი და მდგრადობა

რისკის იდენტიფიცირება. მართვა. გადამოწმება.

მრავალდონიანი მართვის სისტემა — ტექნოლოგიური გამოცდებიდან და სამართლებრივი მონიტორინგიდან დამოუკიდებელ აუდიტამდე.

01

გამოვლენა

რეგულაციური, ფინანსური და ტექნოლოგიური რისკები

02

შეფასება

მრავალდონიანი ანალიზი საქართველოს პირობებში

03

შემცირება

კონტრაქტები, ტესტირება და რეზერვები

04

მონიტორინგი

ციფრული აღრიცხვა და ყოველწლიური აუდიტი

რისკების სრული ჩამონათვალი და მათი შემცირების ზომები

TODUA-2050 მოიცავს ტექნოლოგიას, ენერგეტიკას, მრეწველობას, ექსპორტს, ინოვაციებსა და სახელმწიფო რეგულირებას. ამიტომ რისკების სისტემა უნდა იყოს მრავალდონიანი, საფუძვლიანი და საქართველოს პირობებზე მორგებული.

რეგულაციური რისკები

რისკები

  • ნარჩენების, ენერგეტიკისა და მრეწველობის კანონმდებლობის ცვლილება.
  • ნებართვების გაცემის შეფერხება.
  • მუნიციპალურ და ეროვნულ ორგანოებს შორის შეუთანხმებლობა.
  • ელექტროენერგიისა და სითბოს ტარიფების ცვლილება.
  • „Made in Georgia“-ს სერტიფიცირების წესების ცვლილება.

შემცირების ზომები

  • NNLE-ის მონაწილეობა სამინისტროების სამუშაო ჯგუფებში.
  • სამართლებრივი მონიტორინგი და ცვლილებების პროგნოზირება.
  • სახელმწიფოსთან გრძელვადიანი შეთანხმებების გაფორმება.
  • TODUA-2030-ის ჩართვა 2050 წლამდე ეროვნულ პროგრამებში.
  • უწყებათაშორისი საკოორდინაციო ცენტრის შექმნა.

პოლიტიკური რისკები

რისკები

  • პოლიტიკური პრიორიტეტების შეცვლა.
  • სახელმწიფო დაფინანსების სტრუქტურის ცვლილება.
  • ექსპორტზე მოქმედი საგარეო პოლიტიკური ფაქტორები.

შემცირების ზომები

  • TODUA-2030-ის ეროვნული უსაფრთხოების პროექტად პოზიციონირება.
  • კლიმატნეიტრალური საქართველო 2050-ის პროგრამაში ინტეგრაცია.
  • საერთაშორისო მხარდაჭერა — EBRD, KfW, ADB, UNDP, EU.
  • საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიკაცია: აფრიკა, აზია, ახლო აღმოსავლეთი.

ეკონომიკური რისკები

რისკები

  • აღჭურვილობისა და მასალების ფასების მერყეობა.
  • ენერგიის ღირებულების ცვლილება.
  • სავალუტო მერყეობა — USD / GEL.
  • მუნიციპალიტეტების გადახდისუნარიანობის შემცირება.
  • ლოგისტიკის გაძვირება.

შემცირების ზომები

  • TODUA-2030-ის მოდულური კომპლექსების წარმოების ლოკალიზაცია.
  • იმპორტის ჩანაცვლება.
  • ენერგიის გაყიდვის გრძელვადიანი კონტრაქტები.
  • სავალუტო რისკების ჰეჯირება.
  • TODUA-2050-ის სარეზერვო ფონდის შექმნა.

ტექნოლოგიური რისკები

რისკები

  • პიროლიზის რეაქტორების მუშაობის შეფერხება.
  • აღჭურვილობის შეუსაბამობა ადგილობრივ პირობებთან.
  • მასშტაბირებისას ტექნოლოგიური შეცდომები.
  • კომპონენტების უცხოელ მომწოდებლებზე დამოკიდებულება.

შემცირების ზომები

  • ტექნოლოგიების R&D-ცენტრში შემუშავება.
  • პროტოტიპებისა და სატესტო ხაზების შექმნა.
  • საკუთარი ტექნოლოგიების დაპატენტება.
  • წარმოების ლოკალიზაცია.
  • მომსახურების კონტრაქტები და პერსონალის მომზადება.

ინტელექტუალური საკუთრების რისკები

რისკები

  • ტექნოლოგიების კონკურენტების მიერ კოპირება.
  • საპატენტო უფლებების დარღვევა.
  • კომერციული საიდუმლოების გაჟონვა.
  • ექსპორტის ზოგიერთ ქვეყანაში ინტელექტუალური საკუთრების სუსტი დაცვა.

შემცირების ზომები

  • დაპატენტება საქართველოში — Sakpatenti, ასევე PCT და EPO.
  • TODUA-2030 / TODUA-2050-ის სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაცია.
  • MRV-ალგორითმების კომერციულ საიდუმლოდ დაცვა.
  • საექსპორტო გარიგებების სამართლებრივი მხარდაჭერა.
  • საერთაშორისო საპატენტო პორტფელის შექმნა.

ეკოლოგიური რისკები

რისკები

  • პიროლიზის დროს ემისიები.
  • ევროკავშირის გარემოსდაცვითი ნორმების დარღვევა.
  • ადგილობრივი თემების პროტესტი.
  • ნარჩენებთან მოპყრობის შეცდომები.

შემცირების ზომები

  • ISO 14001-ის დანერგვა.
  • აირების გაწმენდის თანამედროვე სისტემები.
  • გარემოსდაცვითი მონიტორინგი.
  • საჯარო კონსულტაციები.
  • გამჭვირვალე MRV-სისტემა.

სოციალური რისკები

რისკები

  • მოსახლეობის წინააღმდეგობა ობიექტების მშენებლობის მიმართ.
  • კვალიფიციური კადრების ნაკლებობა.
  • რეგიონებში სოციალური დაძაბულობა.

შემცირების ზომები

  • სამუშაო ადგილების შექმნა.
  • პერსონალის მომზადება.
  • ადგილობრივი თემების ჩართულობის პროგრამები.
  • სოციალური ინვესტიციები რეგიონებში.

ლოგისტიკური რისკები

რისკები

  • რეგიონების რთული გეოგრაფია.
  • გზების სეზონური შეზღუდვები.
  • საწვავის გაძვირება.
  • სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის გადატვირთვა.

შემცირების ზომები

  • მარშრუტების ოპტიმიზაცია.
  • რეგიონული ჰაბების შექმნა.
  • ელექტროტრანსპორტის გამოყენება.
  • მდგრადი ტრანსპორტის 2050 წლის ხედვაში ინტეგრაცია.

საექსპორტო რისკები

რისკები

  • აფრიკისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის ბაზრების არასტაბილურობა.
  • მყიდველ ქვეყნებში პოლიტიკური ცვლილებები.
  • ლოგისტიკური შეფერხებები.
  • ჩინეთისა და თურქეთის მხრიდან კონკურენცია.

შემცირების ზომები

  • ბაზრების დივერსიფიკაცია.
  • საერთაშორისო პარტნიორობების შექმნა.
  • „Made in Georgia“-ს სერტიფიცირება.
  • ადგილობრივი წარმოებით კონკურენტული ფასის უზრუნველყოფა.
  • საექსპორტო ქვეყნებში მომსახურების ცენტრები.

ფინანსური რისკები

რისკები

  • დაფინანსების შეფერხება.
  • საპროცენტო განაკვეთების ზრდა.
  • საინვესტიციო აქტივობის შემცირება.

შემცირების ზომები

  • დაფინანსების მრავალწყაროიანი მოდელი.
  • გრანტები და სუბსიდიები.
  • საერთაშორისო ფონდების მონაწილეობა.
  • TODUA-2050-ის საინვესტიციო ფონდის შექმნა.

ციფრული ინფრასტრუქტურის რისკები

რისკები

  • MRV-პლატფორმის შეფერხება.
  • კიბერშეტევები.
  • მონაცემების გაჟონვა.

შემცირების ზომები

  • ISO 27001-ის დონის კიბერუსაფრთხოება.
  • სარეზერვო სერვერები.
  • მონაცემების დაშიფვრა.
  • დამოუკიდებელი აუდიტი.

სტრატეგიული რისკები

რისკები

  • ტექნოლოგიური მოძველება.
  • ახალი გლობალური სტანდარტების გაჩენა.
  • კლიმატური პოლიტიკის ცვლილება.
  • ClimateTech-ბაზარზე კონკურენცია.

შემცირების ზომები

  • R&D-ცენტრის უწყვეტი კვლევები.
  • ტექნოლოგიების განახლება ყოველ 3–5 წელიწადში.
  • საერთაშორისო ClimateTech-ინიციატივებში მონაწილეობა.
  • DeepTech-ის საექსპორტო ჰაბის შექმნა.

რისკების მართვის ერთიანი სისტემა

  • რისკების მართვის ეროვნული ცენტრი.
  • რეგიონული ქვედანაყოფები.
  • ციფრული მონიტორინგის სისტემა.
  • ყოველწლიური აუდიტი.
  • რისკების რუკის განახლება ყოველ 12 თვეში.
თანამშრომლობაTODUA — 2050

იურიდიული და ფიზიკური პირებისთვის

გაგვიზიარეთ თქვენი წინადადება

კომერციული კითხვები, ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებები და პარტნიორობის ინიციატივები.

ptk.etzs@gmail.com,info@nnle.ge
მიმართვის მომზადება და თანამშრომლობის პროცედურა

კომერციული შინაარსის მქონე კითხვებისა და წინადადებების შემთხვევაში გთხოვთ, მიმართვა გამოგზავნოთ NNLE „ენერგეტიკა დაბალნახშირბადიანი ნარჩენების გადამუშავება — საქართველო 2050“-ის ელექტრონულ მისამართზე.

ელფოსტა: ptk.etzs@gmail.com,info@nnle.ge

წერილის რეკომენდებული მოცულობაა 3 გვერდამდე; დანართების მოცულობა შეზღუდული არ არის.

რა უნდა შეიცავდეს მიმართვა

  1. იურიდიული პირის დასახელება და უფლებამოსილების დამადასტურებელი სახელმწიფო სარეგისტრაციო მონაცემები; საკონტაქტო ინფორმაცია — ადგილსამყოფელი, ტელეფონი და ელფოსტა.
  2. იურიდიული პირის რეესტრში რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი.
  3. საინფორმაციო ნაწილი, მოტივირებული და დასაბუთებული კითხვები და წინადადებები.
  4. უფლებამოსილი პირის ხელმოწერა.

განხილვა და შემდგომი ურთიერთობა

NNLE წერილს განიხილავს და 10 დღის განმავლობაში წარმოადგენს დასაბუთებულ წერილობით პასუხს შემდგომი კომერციული თანამშრომლობით დაინტერესების ან უარის შესახებ.

თანამშრომლობისადმი ინტერესის შემთხვევაში

მხარეები განიხილავს, ათანხმებს და ხელს აწერს შეთანხმებას მხარეთა ინტერესების გვერდის ავლის თავიდან აცილების, ინფორმაციის გამოუყენებლობისა და გაუმჟღავნებლობის შესახებ. შეთანხმება განსაზღვრავს მესამე პირთა წვდომის შეზღუდვას ურთიერთმიღებულ დოკუმენტებზე, მასალებზე, ინფორმაციის წყაროების, საქმიანი კონტაქტებისა და სხვა ცნობების შესახებ ცოდნაზე.

შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ მხარეები წერილობით ცვლის დეტალურ ინფორმაციას ორმხრივად ხელსაყრელი პირობების განსახილველად და დასადგენად.

შემდგომი ორმხრივი კომერციული ინტერესის არსებობისას მხარეები განსაზღვრავს თანამშრომლობის სამართლებრივ ფორმასა და განხორციელების მექანიზმს.

თანამშრომლობაზე უარის შემთხვევაში

NNLE უარის მიზეზებს წერილობით განმარტავს.